Avukatlık mesleğinde vekâlet sözleşmesiyle yapılan işlerde, taraflar arasında ücretin serbestçe belirlenebilmesi yanında belirli iş ve işlemler bakımından “asgari ücret” niteliği taşıyan bir tarifeye ihtiyaç vardır. Bu bağlamda, Avukatlık Kanunu ve ilgili düzenlemeler uyarınca, Türkiye Barolar Birliği tarafından yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) devreye girer. Bu tarifeye göre; akdi olarak kararlaştırılan vekâlet ücretleri, bu tarifede belirlenen asgari ücretin altında olamaz.
Özetle:
-
Tarife sadece “asgari” düzeyi belirler; üst ücret kararlaştırılabilir.
-
Tarife altında ücret belirleme geçersizdir.
-
Tarifenin amacı, mesleğin bağımsızlık ilkesi ve adil ücret şartını korumaktır.
2023-2024 ve 2024-2025 Tarifesine Genel Bakış
2023-2024 Tarife
2023-2024 yılı için TBB tarafından yayımlanan tarifede, maktu ücretlerde ortalama %90,40 oranında artış yapılmış olduğu açıklanmıştır. Örneğin, sözlü danışma ücretleri ve dilekçe hazırlama gibi rutin işler için alt sınırlar netleştirilmiştir.
2024-2025 Tarife
3 Ekim 2024 tarihli ve 32681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2024-2025 tarife ile birlikte yeni “maktu ücret”ler açıklanmıştır. Bu tarifede önemli kalemlerden bazıları şunlardır:
-
Özel kişi ve tüzel kişilerin sözleşmeli avukatlarına aylık en az 25.000 TL ücret ödenmesi.
-
Anonim şirketlerde zorunlu sözleşmeli avukatların aylık ücreti 32.000 TL olarak belirlenmiş.
-
Sulh Hukuk Mahkemesi davalarında maktu ücret 18.000 TL, Sulh Ceza Hakimliği işlerinde 13.500 TL olarak tespit edilmiştir.
-
Ağır Ceza ve Çocuk Ağır Ceza Mahkemeleri için maktu ücret 48.000 TL.
Bu rakamlar, meslek mensuplarının işin niteliği ve mahkeme türüne göre verebilecekleri minimum ücretin sınırını göstermektedir.
“Resmî Gazete”de Yayımlanma Süreci ve Hukuki Geçerlilik
Tarifenin hukuki bağlayıcılığı açısından en önemli hususlardan biri, Resmî Gazete’de yayımlanmasıdır. Örneğin, 21 Eylül 2023 tarihli 32316 sayılı Resmî Gazete’de 2023-2024 tarife yürürlüğe girmiştir.
3 Ekim 2024 tarihli 32681 sayılı Resmî Gazete’de ise 2024-2025 tarife yayımlanmıştır.
Yayımlanma sonrası, mahkemeler taraflarca kararlaştırılan ücretin bu tarifenin altında olamayacağı hususuna dikkat ederler. Tarifenin “Amaç ve kapsam” başlıklı maddesinde bu husus açıkça belirtilmiştir:
“Taraflar arasında akdi avukatlık ücreti kararlaştırılmaması veya kararlaştırılan akdi avukatlık ücretinin geçersiz sayılması halinde; mahkemelerce … bu Tarife gereğince hesaplanacak avukatlık ücretinin altında bir ücrete hükmedilemez.”
Bu nedenle tarifeye uygun ücret belirlenmesi hem avukat açısından hak kayıplarını önler hem de müvekkil açısından düşük ücret karşılığı verilen hizmetin adil olup olmadığı bakımından bir güvence teşkil eder.
2025 ve 2026 Yıllarına Yönelik Beklentiler
Bugüne kadar yayımlanmış tarifelere bakıldığında, ekonomik koşullar (enflasyon, döviz kuru, maliyetler) dikkate alınarak her yıl veya iki yılda bir revizyon yapılmaktadır. Örneğin, 2023-2024’de %90’lık artış yapılmış olması bunu göstermektedir.
Henüz yayımlanmış resmi bir “2026 Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi” bulunmamakla birlikte; sektörde beklenti olarak:
-
Maktu ücretler yeniden güncellenecek,
-
Aylık sözleşmeli avukat ücretlerinde artış yapılacak,
-
İşin niteliği ve mahkeme türüne göre maktu ücretlerde esneklik ve farklılaştırma olacak.
Bu bağlamda “avukatlık asgari ücret tarifesi 2026” ifadesi, kullanıcıların merak ettiği ve arattığı bir terim haline gelmiştir. İçeriklerinizde bu beklenti ve hazırlık sürecine dair bilgi vermek, güncel aramalarda avantaj sağlayabilir.
Pratik Kullanım: Avukat ve Müvekkil İçin Öneriler
Avukatlar İçin
-
Sözleşme yaparken belirlenen ücretin mutlaka tarife düzeyinin üzerinde olmasına dikkat edin.
-
Dosya türüne, mahkeme sürecine göre tarifedeki maktu ücretleri referans alın.
-
Tarife yayımlandığında tarafınıza ilişkin kural ve şartları öğrenip uygulayın.
Müvekkiller İçin
-
Avukatla ücret sözleşmesi yaparken “asgari ücret tarifesi” kapsamında olup olmadığına dikkat edin.
-
İşin niteliğini, mahkeme türünü sorarak maktu ücret düzeyini öğrenin.
-
Kararlaştırılan ücretin tarifede belirlenen asgari düzeyin altında kalmaması gerektiğini bilin.
